Các tộc người

KIẾN TRÚC ĐỘC ĐÁO NGÔI NHÀ SÀN ĐÁ Ở HUYỆN TRÙNG KHÁNH (CAO BẰNG)

01-04-2017 - 21:11 - 274 lượt xem

Nhà văn Đoàn ngọc Minh

  

Từ thành phố Cao Bằng vào Thác Bản Giốc gần 100 km. Qua những ngọn đèo Liêu quanh co bốn mùa sương giăng kín ngọn cây. Khu vực biên giới Thác Bản Giốc (thuộc xã Đàm Thủy huyện Trùng Khánh) có những chòm nhà sàn đá cổ, nhà được xây bằng đá tảng đục từ những ngọn núi bao bọc quanh thung lũng của đồng bào Tày sinh sống qua nhiều thế hệ ở vùng đất núi tiếp núi mây trùng mây này. Nhà thơ Y Phương nói: người đồng mình đục đá kê cao quê hương là một hình ảnh rất chân thực, bởi những ngôi nhà sàn đá có tuổi thọ hàng trăm năm ấy vừa là nơi trú ngụ vô cùng vững chắc của đồng bào Tày đồng thời là một trong những kiến trúc góp phần tạo nên bản sắc văn hóa độc đáo của đồng bào các dân tộc nơi quê hương biên ải Trùng Khánh.

Nhà sàn của người Tày ở nơi đây đã lợi dụng đá núi thay vì dựng nhà bằng cây cối, bằng đất. Họ đục đá theo từng kích cỡ và xếp đá xây cất thành ngôi nhà sàn đá chắc chắn. Người dân nơi đây đã tận dụng đá làm làm vật liệu chính xây bốn bức tường bao quanh, tạo nên khung nhà vững chãi; Những viên đá có nhiều hình khối to nhỏ góc cạnh được xếp chèn lên nhau, cùng với chất kết dính được làm từ bột đá vôi trộn cát. Thường những bức tường nhà xây dày gần 40cm rất lâu bền, mặc cho khí hậu khắc nghiệt, mưa lũ, hạn hán tường nhà cũng không hề bị nứt...những khối đá được hình thành từ lòng đất trải qua hàng ngàn năm biến đổi của thiên nhiên, đá ở nơi đây đã ẩn chứa trong lòng những kết tinh và nguồn năng lượng quí giá mang tính tâm linh, đồng bào ngụ cư ở đây đã quan niệm như vậy, do đó họ đã: sống trên đá và kê cao quê hương bằng đá! Không biết từ bao giờ những ngôi nhà xây bằng đá kiên cố đã hình thành, nó chất chứa bản sắc văn hóa, nét sáng tạo độc đáo, nét kiến trúc và những bàn tay vô cùng khéo léo của đồng bào Tày sinh sống ở đây.     

          Khi dựng nhà, người Tày mời thầy xem phong thủy rất kĩ lưỡng. Nhà phải xây cất nơi cao ráo, tựa lưng vào núi, mặt tiền nhà có tầm nhìn phóng khoáng không bị che chắn...có như vậy việc làm ăn sinh sống mới gặp thuận lợi. Mái nhà sàn lợp ngói âm dương. Cột nhà bằng gỗ (thường dựng bằng gỗ lim, gỗ nghiến) từ 5 đến 7 hàng cột, khoảng cách giữa các cột gần 3m. Chiều cao của nhà khoảng 8m với ba gian chính. Gian giữa đặt bếp lửa đỏ quanh năm. Ngày xưa đồng bào dựng nhà phải làm hoàn toàn bằng thủ công, từ khâu đục đá, đẽo cột...nên thời gian phải trên một năm mới hoàn tất ngôi nhà.

Trải qua nhiều thập kỉ đã chứng minh việc xây dựng nhà bằng đá khá độc đáo của đồng bào làng Tày nơi đây xuất phát từ sự gắn kết giữa con người với thiên nhiên, cho dù địa chất nơi đây rất phức tạp, chủ yếu là đá núi thế nhưng thiên nhiên cũng ban tặng cho con người sự sáng tạo không mệt mỏi để có được những ngôi nhà sàn đá cổ kính hàng trăm năm tuổi vẫn bền bỉ thách thức thời gian. Ngày xưa vùng biên ải này vốn là lãnh địa của thú dữ, của bọn thảo khấu hoành hành, những ngôi nhà sàn đá trở thành bức tường vững chắc bảo vệ cho đồng bào.

Nếu bạn có dịp đến thăm thắng cảnh Thác Bản Giốc bạn sẽ có dịp chiêm ngưỡng những ngôi nhà sàn đá cổ kính vẫn còn tồn tại như một biểu tượng văn hóa độc đáo của đồng bào Tày nơi biên viễn này./.

 

Gửi bình luận của bạn
x