Các tộc người

LỄ HỘI ĐỀN KỲ SẦM Ở CAO BẰNG

07-03-2017 - 23:20 - 250 lượt xem

Đoàn Ngọc Minh

 

 Đền Kỳ Sầm ngự ở hướng Tây Bắc cách thành phố Cao Bằng khoảng 4 km; đền thờ Khâu Sầm Đại Vương Nùng Trí Cao ở xã Tượng Cần, huyện Thạch Lâm nay là Bản Ngần, xã Vĩnh Quang thành phố Cao Bằng. Đền được xây dựng để thờ vị huyền thoại lịch sử Nùng Trí Cao, người dân tộc Tày, một nhân vật nổi tiếng từ thời Lý (vua Lý Thái Tông thế kỷ XI). Nùng Trí Cao là con trai Nùng Tồn Phúc quê ở Châu Quảng Uyên Cao Bằng vốn là một thủ lĩnh địa phương tinh thông võ nghệ cầm đầu cuộc nổi dậy ở vùng biên cương, tự xưng là Nhân Huệ hoàng đế. Nùng Chí Cao đã lãnh đạo cuộc khởi nghĩa đánh tan giặc Tống xâm lược, tiến quân sang chiếm được tám châu bên đất Quảng Đông, Quảng Châu ông là niềm tự hào của người dân Cao Bằng. Ông được triều Lý sắc phong “Kỳ Sầm thái bảo”, triều Nguyễn sắc phong “Kỳ Sầm biên tái, bảo quốc an dân, phúc thần”.

Chuyện xưa kể lại rằng: Sau khi cưỡi ngựa xung trận thắng lợi trở về, ngựa của Nùng Chí Cao bay gần chục vòng đã mỏi cánh. Ông xin phép các nàng tiên đang chơi cờ được hạ cánh. Nhưng các nàng tiên mải cuộc cờ không cho phép ngựa ông hạ cánh, đến vòng thứ bảy ngựa của Nùng Chí Cao không bay nổi nữa và gục ngã ở một quả núi hướng Đông Cao Bằng làm cho quả núi nghiêng hẳn sang một bên còn gọi là núi Nghiêng (Đán Zại) đường qua quả núi đó nay gọi là Đèo Mã Phục. Các nàng tiên nổi giận vì chưa cho phép hạ cánh nhưng ngựa đã hạ cánh, một nàng tiên bèn chém một nhát vào cổ sắp lìa đầu Nùng Chí Cao. Một nàng tiên khác thương tình nói: trên đường về nhà ngươi sẽ gặp ba người đàn bà góa, nếu cả ba người đều bảo ngươi còn sống thì ngươi sẽ được sống. Quả nhiên Nùng Chí Cao cưỡi ngựa về nhà gặp người đàn bà góa đi chăn trâu về bèn hỏi “bà ơi, đầu sắp lìa khỏi cổ còn sống được không”. Bà góa vừa đuổi trâu vừa bảo: “Sống được cháu ạ”. Nùng Chí Cao cảm ơn và đi tiếp rồi gặp bà góa thứ hai đang gánh củi, ông dừng lại hỏi, bà góa gánh nặng không buồn nhìn Nùng Chí Cao và trả lời: vẫn sống được. Nùng Chí Cao vui mừng về đến con sông gần nhà, ông gặp một người đàn bà đang gội đầu bèn hỏi như đã hỏi hai người đàn bà góa trước thì được trả lời: Con ơi, đầu người sắp lìa khỏi cổ sao còn sống được nữa! Vậy là đầu Nùng Chí Cao rơi bụp xuống đất. Trước khi đầu rơi ông nguyền: Mẹ nói ngu thế khi chết thì thờ mẹ bằng cứt lợn! Nhiều năm trước người ta còn hái hoa cứt lợn về thờ mẹ Nùng Chí Cao, nhưng giờ người ta không còn thờ nữa mà chỉ thờ Nùng Chí cao

Hàng năm lễ hội được tổ chức vào ngày mồng 10 tháng giêng Âm lịch, thu hút rất nhiều du khách trong và ngoài tỉnh đến trảy hội, vui xuân. Lễ hội được tổ chức các trò chơi dân gian như: tung còn, đấu vật, đấu võ, cờ người, múa sư tử… Ở nhiều địa phương khác trong tỉnh như huyện Quảng Uyên...nhân dân cũng lập đền thờ ông.

Rất mong các cơ quan văn hóa của tỉnh cần quan tâm tôn tạo và có kế hoạch bảo vệ đền thờ người anh hùng dân tộc Nùng Chí Cao. Rất tiếc trong những ngày tổ chức lễ hội, người đi vãn cảnh chùa còn đua nhau trèo lên cây đa để hái lộc khiến cho sau lễ hội cành cây bị vặt tơi tả gây phản cảm và ảnh hưởng xấu đến khu di tích.

 

 

 

Gửi bình luận của bạn
x