Các tộc người

LỄ HỘI PHÁO HOA HUYỆN QUẢNG UYÊN CAO BẰNG

07-03-2017 - 23:16 - 252 lượt xem

Đoàn Ngọc Minh

 

                                      

Lễ hội Pháo hoa Quảng Uyên là một lễ hội truyền thống độc đáo tranh đầu pháo hoa đầu xuân của các xã tại thị trấn Quảng Uyên để cầu mong cho một năm mới may mắn, phát tài, phát lộc. Hàng năm, cứ vào ngày 02 tháng 2 âm lịch, nhân dân trong vùng và du khách lại nô nức về huyện Quảng Uyên xem lễ hội Pháo hoa.

Lễ hội này là một trong các lễ hội lớn nhất trong năm của đồng bào các dân tộc huyện Quảng Uyên, gắn với yếu tố lịch sử đậm nét tâm linh của ngôi miếu Bách Linh. Miếu này được xây từ thời nhà Lý dưới chân núi Cốc Bó, đến thời nhà Nguyễn được xây dựng lại theo kiến trúc mới của thời Nguyễn. Cổng miếu có tam quan, tiền đường, hậu đường và hậu cung, hoành phi, câu đối. Trên cổng khắc 3 chữ “Bách Linh miếu”, có đắp nổi hình rồng uốn khúc, xây bằng gạch vồ thời nhà Mạc, gắn bức phù điêu rồng ngậm ngọc, bên cạnh là hình con chim phượng cùng hội tụ.

Màn đặc sắc nhất của lễ hội là: “khai quan” cho rồng mở mắt. Rồng được khai quan từ mỏ nước (bó Cốc Chủ) nằm ngay dưới gốc cây cổ thụ. Khai lễ là một cụ già cao niên có uy tín trong vùng làm chủ lễ và một đội múa rồng gồm 15 người: 3 người đánh trống, một người cầm quả cầu và 11 người múa rồng đến khai lễ tại mỏ nước. Trên đường ra mỏ nước không được múa rồng, không đánh trống mà phải bịt mắt bằng giấy bản, đến mỏ nước, rồng nằm phủ phục. Cụ già chủ lễ thắp hương vái thiên địa, cầu xin thần linh phù hộ một năm làm ăn mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, đời sống ấm no an lành... xin được cho rồng mở mắt. Bái lễ xong, chủ lễ cắt tiết con gà trống, lấy máu xoa vào hai mắt rồng rồi bỏ tờ giấy bản che mắt rồng ra, lúc này rồng đã được mở mắt, sau ba hồi trống nổi lên đánh thức, rồng bắt đầu cử động từ đầu đến thân rồi đuôi. Trống nổi lên thúc giục, thân rồng từ từ lên dạo quanh mỏ nước ba vòng rồi đi vào miếu Bách Linh; trong miếu được bày mâm lễ thắp hương. Lễ vật dâng lên tế lễ có 2 con lợn quay, 1 mâm xôi, 1 mâm trứng nhuộm phẩm đỏ, 1 mâm hoa quả; rồng vào miếu vái ba vái rồi đi trong miếu một vòng và ra ngoài...

Phần lễ diễn ra khá hoành tráng: 4 đoàn rước kiệu, mỗi kiệu 4 người khiêng, mặc lễ phục màu vàng viền đỏ. Đầu tiên là kiệu rước ảnh Bác Hồ, sau là kiệu rước thần, kiệu pháo hoa, cuối cùng là kiệu rước một con lợn quay, đây là phần thưởng cho đội thắng cuộc trong trò chơi tranh đầu pháo. Theo sau đoàn rước kiệu là đoàn rước rồng, sau nghi lễ thắp hương miếu Bách Linh, đoàn rước rồng xuất phát đến Đền thờ Nùng Trí Cao, Đền thờ Trần Hưng Đạo, sau đó đi qua các ngõ ngách trong phố qua từng nhà. Đi tới đâu rồng cũng được người dân tiếp đón rất nồng nhiệt, cởi mở.

Lễ hội tranh Đầu pháo còn tổ chức nhiều trò chơi dân gian, văn nghệ: múa rồng, tung còn, hát sli, lượn, tranh đầu pháo... Trò chơi tiêu biểu của lễ hội là trò tranh Đầu pháo (có từ hai đến bốn đội); đầu pháo làm từ chiếc vòng sắt trang điểm tua ngũ sắc sặc sỡ, pháo được đặt trên một bệ cao được trang trí bằng giấy ngũ điều sặc sỡ, sau khi đốt pháo, chờ cho đầu pháo rơi xuống, các đội bắt đầu tranh Đầu pháo, đội nào lấy được đầu pháo mang đến cho Ban Tổ chức là đội thắng cuộc. Gần đây, khi có lệnh cấm đốt pháo, Ban Tổ chức đã tiến hành trò chơi bằng cách đứng trên đài cao rồi tung vòng sắt (đầu pháo) ra cho các đội tranh cướp như thường lệ. Người dân địa phương cho rằng: Người nào bắt được vòng lộc pháo thì cả năm sẽ gặp may mắn, phát tài, phát lộc và đem lại vinh dự lớn cho bản mình. Bản nào thắng cuộc sẽ nhận phần thưởng là một con lợn quay trên kiệu trong lễ rước thần, mâm cỗ kiệu cũng được để lại cho bản đó cầu tài lộc cho lễ hội pháo hoa năm sau và bản này được giao chuẩn bị một con lợn quay lên kiệu, đoàn rước rồng sẽ đến lấy làm lễ rước thần, đồng thời làm phần thưởng cho đội thắng cuộc thi năm mới. Đây là một lễ hội đặc sắc được nhân dân trong huyện Quảng Uyên rất trân trọng và bảo tồn, bởi lẽ nó vừa mang tính truyền thống lịch sử vừa mang tính tâm linh đã được tồn tại qua rất nhiều thế hệ, đến nay lễ hội này vẫn được diễn ra hàng năm mỗi dịp xuân về ở huyện Quảng Uyên.

Gửi bình luận của bạn
x