Chính sách dân tộc

cần nhận thức lại một số tư tưởng Hồ chí Minh về Dân tộc thiểu số

10-05-2016 - 14:23 - 563 lượt xem

Nhận thức lại một số tư tưởng Hồ Chí Minh về DTTS

                                                         

 

                                                                                                             Pa Vệ Sủ

 

   Thực tiễn ở Việt Nam  đã chúng minh Bác Hồ là người có tầm nhìn xuyên thế kỷ, nhiều điều Bác nói và làm rất giản dị, mộc mạc, nhưng có giá trị lâu dài và lúc nào cũng lay động lòng người. Mỗi khi gặp những vấn đề khó khăn về lý thuyết phát triển cũng như cách thức giải quyết cụ thể một vấn đề nào đó, chúng ta nên trở về nhận thức đầy đủ và đúng đắn hơn tư tưởng của người.

   Công tác dân tộc của nước ta đạt nhiều thành tựu hết sức quan trọng, được nhân dân trong nước và bạn bè Quốc tế ghi nhận. Chính vì biết ơn Đảng nhà nước mà đồng bào các dân tộc dù đang có rất nhiều khó khăn nhưng vẫn một lòng tin theo cách mạng.

   Tuy vậy, một câu hỏi cứ day dứt lương tâm chúng ta : tại sao Đảng, nhà nước ta quan tâm, thương yêu đồng bào, ban hành nhiều chính sách; nhân dân cả nước đều hướng về vùng nghèo khó với lòng hảo tâm, chia sẻ, nhưng tại sao đất nước càng phát triển thì khoảng cách đời sống, mức độ hưởng thụ các dịch vụ công của đồng bào dân tộc thiểu số ngày càng doãng xa so với mặt bằng của cả nước?

  Tôi nhớ mãi một lần về thăm huyện Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa, khi vào thăm một bản người Mông, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng phải thốt lên : Hơn 60 năm theo cách mạng, mà đồng bào vẫn khổ như thế này ư? Chúng ta có lỗi với đồng bào quá !

  Do đồng bào chờ đợi, ỷ lại ư ? có thể có một bộ phận nào đó chờ đợi, ỷ lại, nhưng người dân nghèo vùng dân tộc, miền núi đều cần cù chịu khó vì miếng cơm, manh áo mà vượt lên. Gánh đất xa hàng chục cây số để đổ vào từng hốc đá gieo hạt lúa, hạt ngô; đi bộ trèo đèo chênh vênh hàng ngày đường để gùi nước uống; làm ra các sản phẩm cây con truyền thống mà người miền xuôi đang xem là đặc sản. không phải vì chờ đợi ỷ lại mà nghèo khổ. Đổ lỗi cho dân như thế là có tội.

   Tất cả các bất cập, nguyên nhân đã được bàn đến, nhưng nếu không chuyển đổi được cả nền tảng tư tưởng, nhận thức đang trở thành cố hĩu, thậm chí là định kiến khá nặng nề thì chừng ấy chưa giải được bài toán phát triển vùng dân tộc thiểu số.

  Quá trình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí mình về các dân tộc Việt Nam, chúng tôi nhận thấy có nhiều nội dung tư tưởng của Bác Hồ chúng ta bỏ quên, hoặc hiểu chưa hết, hoặc làm không đúng.

 

1-    Bác Hồ nói : phấn đấu để miền núi tiến kịp miền xuôi.

 Bác nói điều này rất nhiều lần, cả trong các văn kiện chính thức, cả trong các lần nói chuyện với cán bộ nhân dân các tỉnh miền núi.

   Hơn 20 năm nay chúng ta bỏ quên điều này, thậm chí có người còn bảo Bác Hồ nói sai, làm sao có chuyện miền núi tiến kịp miền xuôi!

 Chủ tịch Hồ chí Minh là người có tầm nhìn xa, trông rộng, làm sao Bác lại không hiểu miền núi chẳng bao giờ tiến kịp miền xuôi. Nhưng Bác Hồ luôn luôn nói điều đó, bởi vì đó là lý tưởng, là khát vọng của cả cộng đồng các dân tộc phải vươn tới; miền núi không bao giờ tiến kịp, nhưng đó là đường tiệm cận, ngày càng rút dần khoảng cách. Chỉ có xác định như thế thì mới thấy rõ mức độ cần đầu tư phát triển gấp nhiều lần miền xuôi như thế nào.

 

2-    Bác Hồ nói : Có nhiều dân tộc là một điều tốt. Một quốc gia có nhiều dân tộc là mô hình phổ biến trên thế giới. Có nhiều Tộc người cùng sinh sống là biểu hiện đất lành, chim đậu, là niềm tự hào của cả Quốc gia. ấy vậy mà có người lại ngại có nhiều dân tộc sẽ phức tạp, nên gộp lại càng gọn càng tốt, hậu quả là đã xếp các Tộc người không cùng ngôn ngữ, không cùng phong tục tập quán vào với nhau; nhiều Tộc người đã biến mất khỏi bản đồ các dân tộcViệt nam mà tên tuổi của họ đã một thời vang bóng cùng lịch sử đất nước. Bao nhiêu đề nghị của địa phương, của các đoàn đại biểu Quốc hội kéo dài trong nhiều năm, vẫn chưa được xử lý thỏa đáng. Khi không cho đồng bào Pa Kô, Ca Dong , Cao Lan tách ra thành một Tộc người riêng, đồng bào hỏi dựa theo quy định nào của nhà nước ? văn bản nào quy định các tiêu chí thành phần dân tộc ?

 

   Rất cần phải có bộ tiêu chí phân định thành phần các dân tộc, làm chỗ dựa pháp lý để vận động đồng bào ổn định. Nhưng ngay cả một việc làm đang được người dân chờ đợi như thế mà vẫn có người cứ cho đây là vấn đề nhạy cảm, không nên bàn lúc này. Những vấn đề cứ cho nhạy cảm, rồi lảng tránh đi là một thái độ hết sức sai lầm !

 

3-    Bác Hồ xây dựng mô hình Trường thanh niên vừa học vừa làm ở vùng dân tộc, miền núi. Đây là loại hình nhà trường vừa học kiến thức phổ thông vừa học nghề, vừa gắn đào tạo cán bộ cho hệ thống chính trị cơ sở. Tốt nghiệp Trường thanh niên vừa học vừa làm, nếu không thi đỗ vào Đại học, cao đẳng, con em đồng bào dân tộc đã có một nghề về địa phương kiếm sống được.

  Mấy chục năm nay chúng ta bỏ loại hình này, cứ nghĩ một Quốc gia chỉ có một chương trình, một loại hình đào tạo thống nhất. Các trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú thực chất cũng chỉ dạy và học kiến thức phổ thông; hơn 40% học sinh không thi đỗ vào đại học, cao đẳng phải trở về địa phương coi như thất nghiệp, không biết một nghề gì.

4-    Bác Hồ luôn căn dặn trong mối quan hệ giữa các dân tộc thì đặc biệt chú trọng mối quan hệ giữa dân tộc đa số với các dân tộc thiểu số. Bác nói : dân tộc lớn thường mắc bệnh kiêu ngạo, cán bộ và nhân dân địa phương lại hay tự ty, đó là điều phải hết sức tránh. Bác nói : phải tẩy trừ cho được bệnh thành kiến dân tộc. Tại sao Bác Hồ lại dùng từ rất mạnh : phải tẩy trừ ? bởi vì trong thực tiễn còn rất nhiều những định kiến lệch lạc, thậm chí là xem thường cán bộ người dân tộc thiểu số.

   Trong một Quốc gia đa dân tộc, công tác dân tộc là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, nhưng quan trọng nhất là dân tộc đa số phải lãnh đạo xây dựng và tổ chức thực hiện tốt các chính sách để đoàn kết, quy tụ các dân tộc khác xung quanh mình. Không chỉ là lúc xây dựng chính sách mà cả khi tổ chức thực hiện, cả trong phương pháp công tác, thái độ ứng xử với đồng bào hàng ngày.

  Chúng ta phải thấy một thực tế là cán bộ lãnh đạo, chuyên viên ở các cơ quan cấp chiến lược, cơ quan giải quyết các quyền lợi của người dân đa số là cán bộ người Kinh. Đồng bào các dân tộc thiểu số có đặc điểm chung là không thích nói nhiều, đề nghị một lần không được là họ im luôn, cứ âm ỉ  trong lòng, khi bị kích động là dễ nảy sinh tâm lý bất bình.

 

5-    Bác Hồ đánh giá cao phẩm chất trung thành, sống chân thật, hết lòng của cán bộ và đồng bào người dân tộc thiểu số, vì vậy Bác đặc biệt quan tâm đào tạo, cất nhắc, sử dụng có hiệu quả cán bộ dân tộc thiểu số. Khi lập chi bộ Đảng đầu tiên Bác chọn 3 đồng chí nòng cốt là người dân tộc thiểu số; khi lập đội Việt nam tuyền truyền giải phóng quân, trong 34 chiến sĩ thì có 29 đồng chí là người dân tộc thiểu số. Ở các địa phương có đồng bào dân tộc thiểu số, Bác Hồ đều bố trí cán bộ chủ trì là người dân tộc thiểu số. Bác còn hết sức quan tâm đội ngũ nhân sĩ, trí thức, người có uy tín trong vùng dân tộc thiểu số với tấm lòng chân thành, thu phục lòng người.

 Hiện nay tuy Đảng và Nhà nước có chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ dân tộc thiểu số, nhưng còn quá mỏng, nhiều vùng ở Tây nguyên, Tây bắc, cán bộ chủ trì cấp Xã vẫn chưa phải là cán bộ của chính dân tộc có số dân đông nhất ở đó. Ở các Bộ Quản lý nhà nước, trừ Ủy ban dân tộc, còn lại không có Bộ nào có lãnh đạo là người dân tộc thiểu số, tỷ lệ công chức người dân tộc thiểu số chỉ chiếm 5%, viên chức chỉ 1,8%. Chỉ có 2 Bộ : Giáo dục Đào tạo và Văn hóa, thể thao, Du lịch có bố trí cấp vụ chuyên trách công tác dân tộc, còn các Bộ khác đều không có. Đó là nguyên nhân rất cơ bản làm cho việc thấu hiểu, chia sẻ các khía cạnh Tộc người gặp rất nhiều khó khăn.

  Đã đến lúc chúng ta phải nghiêm túc nhận thức lại tư tưởng của Bác Hồ về công tác dân tộc, để mở đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân. Đánh giá đúng vị trí, tiềm năng, lợi thế vùng dân tộc thiểu số, để có một Đường lối công tác dân tộc toàn diện; Luật hóa các quan điểm, chính sách dân tộc nhằm thể chế hóa các quan điểm, đường lối của Đảng, tạo ra bước đột phá trong phát triển các dân tộc thiểu số Việt nam

Gửi bình luận của bạn
x