Tôn giáo

Lễ Phật đản: Phát huy truyền thống “Hộ quốc an dân”

21-04-2017 - 16:12 - 267 lượt xem

Phong Phong

 

Phật đản (chữ Nho 佛誕  - nghĩa là ngày sinh của đức Phật) là ngày lễ trọng đại của đạo Phật, diễn ra hằng năm vào ngày 15 tháng 4 (âm lịch) để kỷ niệm ngày xuất thế và tưởng nhớ Đức Phật Thích Ca Mâu Ni - người khai sáng ra đạo Phật. Mỗi năm đến ngày lễ Phật đản, những người con của Phật đều ôn lại lịch sử của Đức Phật để chiêm nghiệm và hành trì, làm cho đạo đời hòa hợp nhân duyên thuận lý, góp phần xây dựng cuộc sống an lạc và hạnh phúc trong nhân gian.

Nguồn gốc và ý nghĩa

Đức Phật có tên thật là Tất Đạt Đa, là thái tử con vua Tịnh Phạn và hoàng hậu Mada, thuộc bộ tộc Thích Ca, nước Ấn Độ cổ đại. Đại lễ Phật đản được lưu truyền từ ngàn xưa cho đến nay. Tại các quốc gia châu Á như Ấn Độ, Bangladesh, Nepal và các nước láng giềng Đông Nam Á theo Phật giáo Nguyên thủy…, lễ Phật đản được tổ chức vào ngày trăng tròn của tháng Vaisakha theo lịch Phật giáo và lịch Hindu, thường rơi vào tháng 4 hoặc tháng 5 của lịch Gregorian phương Tây. Tuy nhiên, đến năm 1950, tại Hội nghị Phật giáo Thế giới tổ chức ở Sri Lanka, các phái đoàn đến từ 26 quốc gia là thành viên đã thống nhất ngày Phật đản quốc tế là ngày trăng tròn đầu mùa hạ (ngày 15/4 Âm lịch).

Theo thông lệ, hằng năm cứ đến ngày này, hầu hết các nước có Phật giáo và những người con của Phật đều long trọng tổ chức kỷ niệm ngày Đức Phật ra đời. Từ năm 1999, Lễ Phật đản được Liên hợp quốc công nhận là ngày lễ hội văn hóa tâm linh thế giới và là một trong ba lễ cấu thành Lễ Tam hợp, được Liên hợp quốc gọi là Vesak (lễ Phật đản sinh, lễ Phật thành đạo và lễ Phật nhập Niết bàn). Trong Nghị quyết của Đại hội đồng Liên hợp quốc đã khẳng định: “Lời dạy của đức Phật và thông điệp về từ bi, hòa bình và thiện tâm cùa Ngài đã chuyển hóa hàng triệu người.”

Phật đản là ngày nghỉ lễ quốc gia tại nhiều quốc gia châu Á như Thái Lan, Nepal, Sri Lanka, Malaysia, Myanmar, Singapore, Indonesia, Hàn Quốc, Đài Loan, Campuchia... Vào ngày lễ, Phật tử thường vinh danh Tam bảo: Phật, Pháp, Tăng (qua các hình thức như dâng cúng, tặng hoa, đến nghe thuyết giảng), thực hành ăn chay và giữ Ngũ giới, Tứ vô lượng tâm (từ bi hỷ xả), thực hành bố thí và làm việc từ thiện, tặng quà, tiền cho những người yếu kém trong cộng đồng. Kỷ niệm ngày lễ Phật đản cũng có nghĩa là mọi người có những cố gắng, nỗ lực đặc biệt để mang lại hạnh phúc, niềm vui cho những người bất hạnh như người già cao niên, người khuyết tật và người bệnh, chia sẻ niềm vui và hòa bình với mọi người.

Lễ Phật đản trong đời sống văn hóa tâm linh người Việt

Ở Việt Nam, lễ Phật đản từ lâu đã trở thành lễ hội lớn của dân tộc, được Giáo hội Phật giáo Việt Nam tổ chức trang trọng. Nhiều người còn gọi lễ Phật đản là “mùa Phật đản” để hòa chung niềm vui cùng mọi người trên khắp thế giới mừng ngày Đức Phật ra đời. Đây cũng là dịp để khích lệ truyền thống văn hóa Phật giáo đối với công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam, đồng thời thể hiện rõ chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước ta nên được tổ chức long trọng, thu hút rất nhiều người tham gia, kể cả những người không có tín ngưỡng Phật giáo.

Ngoài việc tổ chức buổi lễ chính vào đúng ngày rằm tháng 4, Giáo hội Phật giáo Việt Nam tại các tỉnh, thành còn tổ chức xe hoa diễu dành trên các đường phố; làm lễ phóng sinh, thả hoa đăng trên sông; tổ chức văn nghệ chào mừng Phật đản, thuyết giảng Phật pháp, treo đèn lồng, cờ Phật giáo khắp các chùa, làm lễ đài tổ chức ngày lễ… với sự tham gia của hàng ngàn tăng, ni, phật tử.

Vào ngày Phật đản, các Phật tử không sát sinh, mọi người đều ăn chay, lau dọn vệ sinh nhà cửa và trang trí bàn thờ Phật thật đẹp. Các Phật tử có thể đến chùa để phụ giúp làm công quả, nghe các bài thuyết giảng về cuộc sống, tự chiêm nghiệm về hành động của bản thân để làm cho tâm hồn được thanh tịnh. Tại các chùa, Phật tử thường dựng lên lễ đài lớn, trang trí các xe hoa. Tuy nhiên, tất cả những việc này đều được thực hiện sao cho không gây tốn kém nhiều, không lãng phí, tất cả được thể hiện bằng tấm lòng thành vốn là đạo lý nhà Phật.

Một trong những nghi thức quan trọng nhất không thể thiếu chính là Tắm Phật. Theo Sư thầy Thích Đàm Cúc (trụ trì chùa Khánh Ly, thôn Vỹ Khách, xã Liêm Túc, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam) thì “Tắm Phật trong ngày lễ Phật đản là để những người con Phật tưởng nhớ kỷ niệm ngày Đức Phật ra đời. Ngài đã mang ánh sáng chân lý soi rọi vào cuộc sống, xóa tan những nỗi khổ đau. Tắm Phật là tắm những phiền não ở trong lòng, gột rửa đi những sân hận để cho tâm được thanh lương mát mẻ hướng đến một đời sống an lạc.”

Đặc biệt, trong tuần lễ Phật đản, Giáo hội Phật giáo các tỉnh thành và các chùa cơ sở thường phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại địa phương tổ chức các hoạt động từ thiện giúp đỡ đồng bào nghèo khó, neo đơn, tàn tật; thăm và tặng quà các gia đình có công với nước, thương binh, liệt sĩ, các cơ sở nuôi dưỡng trẻ em khuyết tật, mồ côi, trại dưỡng lão; xây nhà tình thương… Những hoạt động thiết thực đó đã góp phần tiếp tục gìn giữ và phát huy truyền thống “Hộ quốc an dân” và phương châm “Đạo pháp - Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội” của Phật giáo Việt Nam trong thời kỳ mới, đóng góp hiệu quả vào sự nghiệp đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

(Tổng hợp)

Tài liệu tham khảo

Wikipedia, “Lễ Phật đản”, https://vi.wikipedia.org/wiki/Lễ_Phật_Đản

Đồng Bằng, “Ý nghĩa của ngày Phật Đản”, http://chungta.vn/tin-tuc/nguoi-fpt/y-nghia-cua-ngay-phat-dan-24430.html

Ngọc Ngà, “Nguồn gốc lễ Phật Đản và những nghi thức nên làm trong ngày linh thiêng”, http://www.baogiaothong.vn/nguon-goc-va-cac-nghi-thuc-trong-ngay-le-phat-dan-d150899.html

 

 

Gửi bình luận của bạn
x